Wystąpienie: Elżbieta Burkiewicz

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw. To są druki nr 3001 i 3113.

Projekt ten został skierowany do naszych komisji do pierwszego czytania. Komisje przeprowadziły pierwsze czytanie, szczegółowo przeanalizowały zaproponowane rozwiązania i na posiedzeniu w dniu 17 września 2026 r. przyjęły sprawozdanie, w którym wnoszą o uchwalenie projektu ustawy.

To nie jest ustawa, która ma komplikować życie przedsiębiorcom czy dokładać kolejne procedury administracyjne. Jej istotą jest uporządkowanie procedur, doprecyzowanie kompetencji organów i zwiększenie przewidywalności postępowania.

Jednym z najważniejszych elementów projektu są przepisy dotyczące konkluzji BAT. Mówiąc prościej, chodzi o to, żeby wymagania środowiskowe dla instalacji przemysłowych były powiązane z aktualnym stanem dostępnych technologii, ale żeby jednocześnie przedsiębiorca dokładnie wiedział, co ma zrobić, w jakim terminie i jakie ma możliwości wykazania, że jego instalacja już spełnia wymagania. Projekt wprowadza tutaj konkretny mechanizm. Po publikacji nowych konkluzji BAT organ właściwy do wydania pozwolenia ma niezwłocznie, niepóźniej niż w ciągu 60 dni, poinformować prowadzącego instalację o ich publikacji. Projekt wprowadza też konkretny mechanizm. Następnie przedsiębiorca otrzymuje dwie możliwości. Może wystąpić z wnioskiem o zmianę pozwolenia albo może przedstawić analizę potwierdzającą, że dostosowanie instalacji do nowych wymagań nie jest konieczne. To ważna zmiana z punktu widzenia praktyki.

Nie zakładamy automatycznie, że każda nowa konkluzja BAT oznacza konieczność przeprowadzania zmian w każdej instalacji. Dajemy możliwość przedstawienia analizy i wykonania stanu faktycznego. Jednocześnie zachowujemy kompetencje organu. Jeżeli organ nie zgodzi się z przedstawioną analizą, może wezwać prowadzącego instalację do wystąpienia z wnioskiem o zmianę pozwolenia. A więc z jednej strony mniej zbędnych procedur, a z drugiej - jasne obowiązki i odpowiedzialność za przestrzeganie wymagań środowiskowych. To jest właśnie sens dobrze rozumianej deregulacji.

Wysoka Izbo! Drugim ważnym obszarem zmian są kontrole. Projekt wprowadza rozwiązania, które mają znacznie zmienić przede wszystkim podejście i przejrzystość postępowania. Kontrolowany otrzymuje protokół kontroli. Jeżeli ma zastrzeżenia, może w określonym terminie je przedstawić. Jeżeli nie zgadza się z protokołem i odmawia jego podpisania, również może przedstawić swoje stanowisko na piśmie. Co więcej, organ nie może pozostawić tego stanowiska bez odpowiedzi. Na rozpatrzenie zastrzeżeń albo przedstawionego stanowiska przewidziano 7 dni. Jeżeli zastrzeżenia zostaną uwzględnione, protokół może zostać zmieniony lub uzupełniony i ponownie przedstawiony do podpisu. To jest bardzo konkretna zmiana. Kontrola musi być nie tylko skuteczna, musi być również przejrzysta. Na to stawiamy. Uważamy, że to jest bardzo ważne. Podmiot kontrolowany powinien mieć możliwość przedstawienia swojego stanowiska, a administracja powinna mieć obowiązek się do niego odnieść. Takie rozwiązania wprowadzamy również w Prawie wodnym, zachowując spójność zasad dotyczących kontroli.

Projekt porządkuje również działanie Inspekcji Ochrony Środowiska na obszarach morskich. Precyzyjnie określono zakres działania pomorskiego i zachodniopomorskiego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Określono również zasady rozstrzygania sytuacji, w których dane zadanie obejmuje obszary właściwości obu inspektorów. Jednocześnie wojewódzki inspektor będzie mógł zwrócić się do właściwego dyrektora urzędu morskiego o pomoc przy przeprowadzeniu czynności kontrolnych. Ta pomoc może obejmować m.in. udział inspektorów w rejsach administracji morskiej, dostęp do niezbędnej dokumentacji oraz zapewnienie bezpieczeństwa inspektorowi.

Wysoka Izbo! W toku prac komisji zostały wprowadzone poprawki o charakterze legislacyjnym, redakcyjnym i ujednolicającym. Zmiany, które mamy zaszczyt Wysokiej Izbie przedstawić, łączą trzy elementy: po pierwsze, deregulację i uproszczenie procedur, po drugie, większą przewidywalność działania administracji, po trzecie, przejrzyste zasady kontroli i możliwość przedstawienia stanowiska przez podmiot kontrolowany. Nie rezygnujemy przy tym z wymagań ochrony środowiska. Porządkujemy natomiast sposób ich stosowania.

Na tym etapie chciałabym podziękować członkom obu komisji za merytoryczną dyskusję i pracę nad projektem. Mam nadzieję, że dalsza praca nad projektem pozwoli doprowadzić do przyjęcia rozwiązań, które będą jednocześnie czytelne dla obywateli, przewidywalne dla przedsiębiorców i skuteczne z punktu widzenia administracji publicznej.

W imieniu Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przedkładam Wysokiej Izbie to sprawozdanie i zwracam się o uchwalenie projektu ustawy w brzmieniu przyjętym przez komisje. Dziękuję bardzo. (Oklaski)