Wystąpienie: Magdalena Łośko

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zawartego w druku nr 3136.

Projekt zakłada aktualizację tzw. akcyzowej mapy drogowej poprzez podwyższenie od 1 stycznia 2027 r. stawek akcyzy na napoje alkoholowe. Zmiany obejmą alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane, cydr i perry oraz wyroby pośrednie. Celem regulacji jest ograniczenie rosnącej dostępności cenowej alkoholu oraz związanych z jego spożyciem negatywnych skutków zdrowotnych i społecznych. Stawki akcyzy na większość napojów alkoholowych wzrosną o ok. 15% względem stawek przewidzianych obecnie na 2027 r. Natomiast w przypadku niskoalkoholowego cydru i perry wzrost wyniesie ok. 26%.

Projektodawca wskazuje, że skumulowana inflacja w latach 2022-2026 była wyższa niż wzrost stawek akcyzy, co doprowadziło do zwiększenia ekonomicznej dostępności alkoholu. Istotnym elementem projektu jest powiązanie dodatkowych wpływów z akcyzy z finansowaniem ochrony zdrowia. Nadwyżka wpływów z tego podatku będzie przeznaczona na zwiększenie dotacji dla Narodowego Funduszu Zdrowia na finansowanie świadczeń gwarantowanych. W 2027 r. i 2028 r. dotacja dla NFZ zostanie zwiększona o 1,4 mld zł rocznie, a od 2029 r. jej wzrost będzie powiązany z faktyczną nadwyżką wpływów z akcyzy.

Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska popiera przedłożony projekt. Regulacja łączy działania ograniczające nadmierną konsumpcję alkoholu z dodatkowym wsparciem systemu ochrony zdrowia, co jest najistotniejsze, kierując oczywiście zwiększone wpływy z akcyzy na finansowanie świadczeń zdrowotnych. Na to rozwiązanie bardzo mocno pragnę zwrócić uwagę, ponieważ ustawa po raz pierwszy proponuje zwiększenie dotacji podmiotowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia.

Chcę się również odnieść do kwestii związanych z przedsiębiorcami. Ustawa wprowadza mechanizm bezpośredniego finansowania systemu ochrony zdrowia. To jest raz. Ważne z punktu widzenia przedsiębiorców podwyższenie stawek akcyzy oznacza jednak również zwiększenie obciążeń podatkowych podmiotów działających na rynku napojów alkoholowych. Uzasadnienie projektu wskazuje wprost, że skutki te dotyczyć będą mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, dlatego zmiany będą wprowadzone z dniem 1 stycznia 2027 r.

Prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania ustawy z dnia 7 listopada 2025 r., która przewidywała podwyżkę stawek akcyzy na napoje alkoholowe na lata 2026 i 2027, wskazując m.in., że ustawa przewidywała wówczas podniesienie stawek z małym wyprzedzeniem, bo od 1 stycznia 2026 r. Projekt z druku nr 3136 przewiduje wejście zmian w życie dopiero od 1 stycznia 2027 r. Ponadto wprowadza rozwiązanie dotyczące zwiększenia dotacji dla NFZ, którego zasadniczym elementem jest przeznaczenie dodatkowych środków na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej. Jednocześnie projekt nie zmienia zasad wykonywania działalności gospodarczej w zakresie zezwoleń na obrót wyrobami akcyzowymi i sama zmiana stawek nie powoduje konieczności uzyskiwania również nowych zezwoleń.

W związku z powyższym Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska popiera projekt i wnosi o przyjęcie przedłożonego projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)