Wystąpienie: Teresa Pamuła

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość stanowiska dotyczącego poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej.

Poselski projekt ustawy dotyczy nowelizacji ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.). Proponuje się w nim zmianę art. 48 ust. 1 polegającą na przywróceniu stanu prawnego sprzed 1 lipca 2022 r. w sprawie uprawnienia organów Krajowej Administracji Skarbowej do żądania od banków informacji o rachunku bankowym jedynie wobec podejrzanego o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia oraz przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, a nie - jak to ma miejsce obecnie - wobec osób fizycznych.

Przedmiotowa zmiana ma polegać na zastąpieniu pojęcia osoby fizycznej pojęciem podejrzanego w dotychczasowym brzmieniu przepisu, tj.: Na sporządzone na piśmie żądanie szefa Krajowej Administracji Skarbowej, naczelnika urzędu celno-skarbowego lub naczelnika urzędu skarbowego wydane w związku wszczętym postępowaniem przygotowawczym lub czynnościami wyjaśniającymi odpowiednio w sprawie przestępstwa lub wykroczenia oraz przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego bank jest obowiązany do sporządzania i przekazywania informacji dotyczących osoby fizycznej lub osoby prawnej, lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, lub danych pełnomocników wskazanego w żądaniu rachunku bankowego w przypadku, gdy postępowanie przygotowawcze lub czynności wyjaśniające są prowadzone w związku z czynami popełnianymi w zakresie działalności osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej.

Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość, analizując przedłożone rozwiązania, dostrzega potrzebę uporządkowania przepisów regulujących zakres uprawnień Krajowej Administracji Skarbowej w zakresie dostępu do informacji objętych tajemnicą bankową. Jest to odpowiedź na zarzuty, iż uprawnienia organów Krajowej Administracji Skarbowej wynikające z przepisów art. 48 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej w obecnym kształcie pozwalają na zbyt daleką ingerencję w prawa i wolności obywateli.

Projekt zmierza do doprecyzowania przesłanek, na podstawie których organy Krajowej Administracji Skarbowej mogą występować do instytucji finansowych o przekazanie informacji w związku z prowadzonym postępowaniem przygotowawczym lub czynnościami wyjaśniącymi. Obecne regulacje, obowiązujące po zmianach wprowadzonych w 2022 r., wywołały wątpliwości dotyczące zakresu ingerencji organów państwa w sferę informacji finansowych oraz relacji tych uprawnień do ochrony prywatności i tajemnicy bankowej.

Zdaniem klubu Prawa i Sprawiedliwości istotne jest to, aby uprawnienia Krajowej Administracji Skarbowej pozostawały powiązane z konkretnym postępowaniem i były wykorzystywane w zakresie niezbędnym do realizacji ustawowych zadań. Jednocześnie należy zachować możliwość skutecznego działania organów państwa w sprawach dotyczących przestępstw i wykroczeń oraz przestępstw i wykroczeń skarbowych. Obowiązujące przepisy art. 48 ust. 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej przywidują możliwość żądania od banków m.in. informacji dotyczących rachunków, ich obrotów i stanu. Klub zwraca uwagę na to, że ochrona tajemnicy bankowej nie powinna prowadzić do ograniczenia możliwości skutecznego prowadzenia postępowań w sprawach, w których dostęp do informacji finansowych rzeczywiście jest uzasadniony.

Jednocześnie zakres tego dostępu powinien być jasno określony i pozostawać pod kontrolą przewidzianą przez przepisy prawa. Z tych względów Klub Parlamentarny Prawa i Sprawiedliwości co do zasady przychylnie odnosi się do proponowanych zmian, dostrzegając potrzebę przywrócenia bardziej precyzyjnych zasad korzystania przez organy Krajowej Administracji Skarbowej z informacji bankowych. Jednocześnie klub podkreśla, że stosowanie tych uprawień powinno każdorazowo respektować zasadę proporcjonalności, ochronę prywatności (Dzwonek) obywateli oraz zasadę ograniczenia ingerencji organów państwa do zakresu niezbędnego dla prowadzonego postępowania. Dziękuję bardzo. (Oklaski)