Wystąpienie: Jarosław Sachajko

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Cel tej ustawy jest słuszny. Trzeba skuteczniej walczyć z praniem pieniędzy, finansowaniem terroryzmu i zakupem broni. Projekt rozszerza stosowanie szczególnych środków ograniczających właśnie te trzy kwestie. Pod przepisami dotyczącymi tego potrzebnego celu ukryto jednak rozwiązanie, które budzi mój poważny sprzeciw. Dzisiaj Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych jest jawny. Obywatel może sprawdzić, kto naprawdę stoi za spółką. Po tej ustawie już nie będzie tak łatwo. Zwykły obywatel będzie musiał wykazać uzasadniony interes, złożyć wniosek, podać swoje dane, wykazać, kogo chce sprawdzić i po co. Organ będzie oceniał, czy jego interes jest wystarczająco uzasadniony. Jednocześnie bardzo szeroki katalog instytucji państwowych dostanie bezpośredni dostęp - prokuratura, Policja, CBA, ABW, SKW, Żandarmeria Wojskowa, Straż Graniczna, KAS, organy podatkowe, kolejne służby. Mamy prosty paradoks: obywatel będzie wiedział mniej, a państwo będzie wiedziało więcej. Co więcej, podmiot, którego dane są pobierane przez te organy, nie będzie o tym informowany. To jest bardzo niebezpieczny kierunek. Jawność beneficjentów rzeczywistych służy nie tylko administracji. Służy też przedsiębiorcom, mediom i obywatelom. Pozwala sprawdzić kontrahenta, ujawnić ukryte powiązania, zobaczyć, kto naprawdę kontroluje firmę. Rząd, zamiast upraszczać dostęp uczciwym ludziom, buduje kolejną warstwę proceduralną. I jeszcze jedno: część przepisów dyrektywy należało wdrożyć do lipca 2025 r., kolejne - do lipca 2026 r. Projekt rządowy został skierowany do laski marszałkowskiej dopiero we wrześniu 2026 r.

Oczywiście popieram walkę z praniem brudnych pieniędzy i terroryzmem, ale nie popieram działań państwa, które pod hasłem troski o bezpieczeństwo staje się coraz bardziej przezroczyste dla urzędników, a coraz mniej przezroczyste dla obywateli. Dziękuję. (Oklaski)